BULGAR MUTFAÄžINDAKi TEMEL ÖZELLiK LEZZET ZENGiNLİĞİ  

Bulgar ulusu değişik etnik topluluklardan oluşuyor ve her birinin Bulgar mutfağına farklı katkısı var. Buna tarihi mirası da ekleyince ortaya bir lezzet zenginliği çıkıyor.

Bulgaristan’ın, Slav özellikleri ile Akdeniz mutfağını, Osmanlı’ dan kalma Türk yemekleriyle Bağımsızlık sonrasında yaygı nlaÅŸan Avrupa lezzet örneklerini içinde barındıran ve hepsini uyum içinde kullanan özgün bir mutfak geleneÄŸi var. Genelde Bulgar mutfağı oldukça dengeli. Hem et yemekleri, hem sebzeli yemekler, hem de sütlü ürünler bol miktarda tüketiliyor. Genellikle, Bulgar mutfağında kısa sürede piÅŸirme yöntemleri ve fırın, önemli bir yer tutuyor. Bir baÅŸka özellik de, lezzet arttıran katkıların oldukça yaygı n olması. Pek çok yemekte taze ya da koyulaÅŸtırılmış süt, soÄŸan ve sarımsak da önemli bir yer tutuyor. Çubritza yani kekik çok kıymetli, aynı ÅŸekilde maydanoz, nane ve dereotu da.

Keyifli bir kahvaltı

Bulgar kahvaltıları hem bol çeşitli, hem de bol keyişi. Kahve, çay, süt, reçel, tereyağı, zeytin, peynir, sucuk, salam, jambon, sosis, pastı rma. Bulgarlar için kahve, özellikle sabahları önemli. Çok kaliteli olan Bulgar peynirleri ise ülke dışında bile popüler. Özellikle, Kaşkaval adıyla bilinen kaşar peyniri birçok ülkeye ihraç ediliyor. Trakya usulü bir Beyaz Peynir olan Sirene ise, hemen hemen bütün salataların ve kahvaltıların olmazsa olmazı.

Bulgaristan'da geleneksel yemekler çorba, mevsim sebzeleri eÅŸliÄŸinde soslu, kızarmış ya da fırında piÅŸirilmiÅŸ et ve ızgaralar ve börek. Domuz etiyle yapılan Kebapçe isimli kebap türü çok lezzetli. Filibe deyince de Türkiye’de ilk akla gelen ÅŸey köfte. Ana yemekte iki temel kategori var: Izgara et ve tencere yemeÄŸi. Tencere yemekleri toprak kaplarda uzun süre piÅŸirilerek yapılıyor: kavurma (et-sebze karışımı), güveç, musakka, türlü gibi.

Ä°yi bir akÅŸam yemeÄŸi aperatifle baÅŸlıyor. Genellikle rakiya, mastika veya votka’ya bol meze çeÅŸitleri eÅŸlik ediyor. ÖrneÄŸin Patlıcan ezmesi çok popüler. Patlıcana sarmı sak ve sıvı yaÄŸ ekleniyor. Sıcak giriÅŸ yemekleri; Biber ya da kabak dolması, asma yaprağı veya lahana ile yapılan sarma’lar, pane türleri, sarmısaklı kabak, patlıcan ya da çok makbul olan beyin kızartması vs. MiÅŸmaÅŸ da çok tüketilen bir yiyecek. Yumurta, domates ve biber aynı anda piÅŸirilerek yapılı- yor. Bizim menemen’imiz yani. Kış yemekleri ise daha ağır: lahanalı domuz eti, kuru fasulye, sulu köfte gibi.

Bol çeşitli ve leziz çorbalar, Bulgar mutfağının çok temel bir unsuru. Hem öğle, hem akşam yemeklerinde tüketiliyor. Süslü-işlemeli pişmiş topraktan kaselerde sunuluyor. Pileşka (tavuk çorbası), Bob Çorba ya da manastirska (kuru fasulye çorbası) ve işkembe çorbası rağbette. işkembe çorbası, bol içkili gecelerin ardından, sabahları da tüketiliyor. Isırgan otu çorbası (koprivena), ıspanak çorbası (spanaçena), kuzu ciğeri çorbası, balık çorbası, paça çorbası, kurban çorbası şeklinde liste uzayıp gidiyor.

Tatlılar arasında, baklava ya da kadayıf gibi Doğu tatlıları da var, krem karamel ve krep gibi Avrupa tatlıları da. Kişa (yağlı, yumurtalı kızarmış hamur işi), ponichka (pudra şekerli ya da içinde marmelat tarzı tatlılar olan yağda kızartılmış börek) ve gevrek (susamlı, yuvarlak bir çeşit çörek) sayabileceğ imiz diğer tatlılardan.

NAZDRAVE! (Sağlığınıza)

Aile ve arkadaÅŸlık baÄŸlarının güçlü olması, konukseverlik, geleneklere düşkünlük, yani beraberliklerin önemsenmesi, mutfak kültürünü de etkiliyor. Çok sayıda kutlama, bayram ve özel gün, hatta her türlü bahane, insanları bir yemekte aynı masa etrafında buluÅŸturuyor. Aynı masa etrafında buluÅŸmanı n olmazsa olmazı da bir ÅŸeyler içip keyiÅŸenmek. Rakiya: Adı Türk rakısından geliyor, Balkanlar’ın tamamında hayli revaçta ve Bulgarların da en tercih ettiÄŸi alkollü içki. Derecesi yüzde 40 dolaylarında ve açık sarı renkte.

Rakiya’ya baÅŸta Çopska olmak üzere genelde salatalar eÅŸlik ediyor. iki ana rakiya çeÅŸidi var: Erik bazlı (slivova) olanı daha zengin aromalı. Ãœzümden yapılanı (grozdova) ise daha sek. Slivenska Perla, erik rakıları içinde en ünlü olanı. Ãœzüm rakısının en itibarlı sı da Pomorie ÅŸehrinde üretilen Alambik. fieftali, kayısı, elma, incir ve ayvadan üretilen rakiyalar da var. Bazı türleri tahta fıçılarda saklanıyor, bu da ona deÄŸiÅŸik bir aroma veriyor. Prepecenica alkol oranı yüzde 70’i geçebilen bir rakı çeÅŸidi. Greyana ya da Kuvana ise kış günlerinde bal ya da ÅŸekerle yumuÅŸatılarak ve özellikle de sıcak içiliyor. Mastika da anasonlu bir aperatif, sulandırılarak ya da susuz içilebiliyor.

Bulgar ÅŸarabına kendine özgü karakterini veren yerel üzümlerden üretilen ÅŸarapların en öne çıkanları Mavrud, Pamid, Gamza (Gımza) ve Misket; son derece kaliteliler. Gül vadisi bu üretimde önemli bir yer tutuyor. Ãœlkenin en kayda deÄŸer mahzenleri Pamidovo, Brestovitza, Karlovo, Brezovo ve Stara Zagora’da. Kesinlikle ziyaret edilip tadım yapılması gereken yerler. Melnik’te parlak renkli, en ünlü ÅŸaraplar üretiliyor. Harsovo, Mavrud ve Pamid (yumuÅŸak ve hafif) uzun süre saklanabilen enfes kırmızı ÅŸaraplar. Kuzeyde üretilen Gamza da bekletilebilenlerden. Beyaz ÅŸaraplardan Misket dışında Dimyat (sek), Tamyanka, Madara (ÅŸekerli) ve Han Krum da çok beÄŸeniliyor. Iskra, köpüklü ÅŸarabın en tutulanı.

Ãœlkenin kendi doÄŸal kaynağı olan maden suları da çok tüketiliyor. Bilinen markalar: Devin, Hisarya ve Gorna Banya. Bulgaristan bira da üretiyor, hem kaliteli, hem de ucuz. En popüler biralar Kamenitza ve Zagorka; mutlaka tadılması gereken lezzetler. DeÄŸiÅŸik tat arayanlar Ariana ve Stolichno’yu da deneyebilir. Likörde ise gül, frambuaz ve viÅŸne gibi tatlar görüyoruz. Ve boza ile ayran: Sofraları n sevilen unsurları.

http://www.diplomat.com.tr/atlas/sayilar/sayi6/sayfalar.asp?link=s6-17.htm