Seyahat

18 Ağustos 2008 Hürriyet
Marmara'da 2008 yazı

Ayten SERİN - Erdoğan PAÇİN (DHA)

Marmara bölgesinin temiz sahilleri gittikçe azalıyor. 1980’lere kadar çok popüler olan Ä°stanbul - TekirdaÄŸ sahil ÅŸeridinin büyük bölümünde bugün kirlenme gözle görülebilir düzeyde. Marmara Denizi’nin Çanakkale’ye yakın bölümleri nispeten temiz. AvÅŸa, Marmara adaları en gözde tatil mekanları. Marmara’nın güney kıyılarında ise KapıdaÄŸ Yarımadası ile Armutlu - Çınarcık arasındaki sahiller doÄŸallığını koruyor. Ancak Trakya’nın Karadeniz kıyılarında çok daha cazip alternatifler mevcut.

DENÄ°Z - PLAJLAR

Mavi bayraklar Armutlu ve Åžarköy’de, huzurlu koylar Marmara Adası’nda

Marmara Denizi’nin kuzey kıyısında, Ä°stanbul’dan çıkıp Çanakkale’ye doÄŸru ilerlerken denize girilebilecek sahiller Marmara EreÄŸlisi, Çorlu Plajı, TekirdaÄŸ merkezine yakın koylar Barbaros, KumbaÄŸ, Mürefte, Åžarköy ve Gelibolu’da. TekirdaÄŸ’a kadar sahil boyunca göz alabildiÄŸinde yazlık siteler uzansa da denizdeki kirlilik gözle görülebilir düzeyde. Marmara’nın iki mavi bayraklı plajından biri TekirdaÄŸ’da: Åžarköy Belediye Plajı. Åžarköy’ün 60 kilometre uzunluÄŸundaki sahillerinde birçok plaj, otel, kamping bulunuyor. Haftanın belirli günlerinde Åžarköy’den AvÅŸa, Marmara Adası ve diÄŸer turistik mekanlara motor gezileri düzenleniyor.

Mürefte eski ahÅŸap konakları, yazlıkları, kumsalları, temiz denizi, baÄŸları, ÅŸaraphaneleriyle gözde bir tatil mekanı. Yazlıklar dışında konaklama yeri yok, konaklama için Åžarköy’ü seçmelisiniz.

Gelibolu’da birçok plaj var, ancak bunlar turizme açılmamış. Åžezlong, duÅŸ, tuvalet gibi donanımları EÄŸritaÅŸ ve Hamzakoy plajlarında bulabilirsiniz. Hamzakoy ve Gelibolu’nun merkezinde otel, EÄŸritaÅŸ’ta ise pansiyon ya da günübirlik kiralanan yazlıklarda konaklayabilirsiniz.

Avşa Adası, merkezindeki beş kilometre uzunduğundaki plajıyla yaz aylarında temiz deniz arayanların gözdesi. Sığ ve kum olan deniz, akvaryum kadar berrak. Sessizliği tercih edenlerin seçimi ada merkezinin dışındaki Altınkum, Çınar ve Tavşanlı koyları.

MÃœTEVAZI TATÄ°LÄ°N ADRESÄ° MARMARA ADASI

Ekinlik Adası, temiz deniz arayanların bir başka kaçış noktası. 280 hanenin yer aldığı adada, Recep Tayyip Erdoğan, Necmettin Erbakan gibi muhafazakar kesimin tanınmış politikacıları tatil yapıyor. Yaz sezonunda 750, kışın 40 kişinin yaşadığı adada sadece bir kafeterya ve üç kahvehane bulunuyor.

Marmara Adası, AvÅŸa’nın aksine sakin ve mütevazı bir tatil mekanı. Sahilleri çoÄŸunlukla zeytinlikler, baÄŸlar, yüksek kesimleri kızılçam ve güneyi makilerle kaplı. Merkeze baÄŸlı dört köyünden Çınarlı, turizm sezonunu en canlı geçiren bölge. Bir zamanlar pekmez ve ÅŸarabıyla ünlüydü, artık bunlar tarih oldu, balıkçılık ve pansiyonculuk baÅŸlıca geçim kaynağı. Sahili kum, aniden derinleÅŸmiyor. Ada merkezine beÅŸ kilometre uzaklıktaki GündoÄŸdu Köyü’nde yeÅŸil doÄŸa örtüsü diriliÄŸini ve güzelliÄŸini hála korumakta. Köyde birçok pansiyon bulunuyor. Adanın güneydoÄŸu sahilindeki TopaÄŸaç’ın halkı Balkan göçmenleri. Köy geniÅŸ bir ovaya kurulmuÅŸ ve verimli topraklara sahip. TopaÄŸaç, adanın sebze ambarı. Marmara Adası’nın kuzeyindeki Saraylar Köyü’nün, zengin mermer yataklarından çıkartılıp iÅŸlenen mermerlerin nakledilmesi için oldukça büyük bir limanı var. Denizi çakıl ve kum, suyu berrak.

Marmara Adası’nın güneyindeki PaÅŸalimanı, yüzölçüm açısından bölgenin ikinci büyük adası. Erdek’ten gezi motoru ve Ä°DO’ya ait arabalı vapurla 75 dakikada ulaşılıyor. Poyrazlı, Harmanlı, Balıklı ve Tuzla isimli köylerinde sessiz ve sakin bir atmosferde tatil yapmak mümkün. Denizi temiz, verimli topraklarında pek çok sebze ve meyve yetiÅŸtiriliyor. En gözde plajı, Poyrazlı’da. Sığ plaj çocuklu aileler ve yüzme bilmeyenler için ideal. 60 metre açığa kadar, derinlik 1 metreyi geçmiyor. Teller Plajı, Ä°ncirvari ve Harmanlı Plajları da sığ ve kum.

MUHAFAZAKAR KESİMİN GÖZDE SAHİLLERİ

Marmara Denizi’nin diÄŸer mavi bayraklı plajı, güney kıyısındaki Armutlu’da: Ä°hlas Tatil Köyü. Sahili kumsal. ÖzelliÄŸi kadın ve erkeklerin denize ayrı plajlarda girmesi. Samanlı DaÄŸları’nın eteÄŸindeki geçmiÅŸin zeytincilik ve balıkçılıkla geçinen köyleri ÅŸimdilerde hızla yapılaşıyor, muhafazakar kesimin tatil mekanına dönüşüyor. Armutlu gibi, asırlık kestane aÄŸaçlarının arasından geçen virajlı 20 kilometrelik bir daÄŸ yoluyla ulaşılan Esenköy de Ä°stanbullu muhafazakarların tatil mekanı. Sahilindeki haÅŸemalı yüzücülerin sayısı hızla artıyor. 1960’ların gözde tatil mekanı Çınarcık ise hızlı yapılaÅŸma, aşırı kalabalık nedeniyle özelliÄŸini yitirdi.

Ä°stanbul’un en temiz, bakir sahilleri Trakya kıyısında. Karaburun Çatalca’ya baÄŸlı. Terkos Gölü’nden, bugünkü adıyla Durusu’dan 10 kilometre uzaklıkta. Karadeniz’in tuz oranı düşük suyu, cildi, gözü yakmıyor. Kilometrelerce uzunluktaki sahili kum, ancak poyraz estiÄŸinde Karadeniz’in azgın dalgalarıyla karşı karşıyasınız. Buradan biraz daha kuzeye ilerlediÄŸinizde Karacaköy ve Ormanlı köylerinin plajı var. Ormanlı’nın dört kilometre dışındaki plaj kumlu ve çakıllı geniÅŸ bir sahile sahip. Hafta sonlarında sahil, mangal yapmaya gelenlerle doluyor. Buraya çadır kurulabilir, tuvalet var. Deniz sert rüzgar alıyor, bu nedenle her mevsim dalgalı.

Yalıköy, Karadeniz kıyısında kurulmuş eski bir Rum köyü. Geçen yüzyılın başında Balkan Türkleri yerleşmiş. Bugün köyün sabit nüfusu 2 bin 500. İnce kumlu, uzun bir doğal plaja sahip. Sahilde bir de moteli var.

ORMANLARIN ARASINDAKİ GÖZALICI KUMSALLAR

Yalıköy merkezinden Kıyıköy’e uzanan toprak yoldan 13 kilometre ilerlediÄŸinizde Çilingoz’a varıyorsunuz. Çarpıcı coÄŸrafyasında deniz, göl, orman buluÅŸuyor. Koyun iki başında sanat eseri sayılabilecek kayalar yükseliyor. Yalıköy tarafındakilerde çok sayıda deniz maÄŸarası var. Kıyıdan yürüyerek ulaşılan "Akvaryum" mevkii denizin rüzgárla elele verip nakış gibi iÅŸlediÄŸi bir güzelliÄŸe sahip. Sırtını Istranca Ormanları’na dayayan Çilingoz’da, Milli Parklar sahasına giriÅŸ için ücret ödeniyor. DuÅŸ ve tuvaletlerin bulunduÄŸu kamp alanında çadır kurmak, yataklı çadır kiralamak mümkün. Jandarma güvenliÄŸi saÄŸlıyor. Kamp iÅŸletmesinin cankurtaran botu sürekli denizde dolaÅŸarak tedbir alıyor. AkÅŸam saatlerinde sivrisineklere karşı önlem almak gerekiyor.

Karadeniz kıyısındaki Çamlıkoy (Kastro), uzun ve geniÅŸ kumsallı bir plaj. Çerkezköy ve Saray üzerinden geçilerek gidiliyor. Orman Bakanlığı’nca iÅŸletilen koyda, Istıranca ormanları ve Karadeniz’in güzellikleri bir arada. Nehir kenarında mesire yerleri var. Deniz temiz ama Karadeniz’in dalgalı yapısı burada da kendini gösteriyor. AÄŸaçların altında çadır kurulabiliyor. Küçük bir bakkal ve büyük sayılabilecek bir restoranı var. Her yıl özellikle alkollü denize girenler yüzünden çok sayıda boÄŸulma olayı görülüyor, denizde çok dikkatli olmak gerekiyor.

Ä°stanbul’a karayoluyla 165 kilometre uzaklıktaki Kıyıköy’e, Saray ilçesinden virajlı, ancak doÄŸası çok güzel bir yoldan ulaşılıyor. Ä°ki ırmak arasında kalan balıkçı köyü Kırklareli’ne baÄŸlı. Ä°stanbullu doÄŸa yürüyüşü müdavimlerinin mekanı. Pabuç ve Kazan derelerinin arasında yüksek bir tepeye kurulan Kıyıköy’ün müthiÅŸ bir manzarası var. Köye Bizans kalıntılarından geçilerek giriliyor. Tepeden kıvrılarak inen otoyol, kumsala kadar ulaşıyor. GeniÅŸ kumsalı bu kıyıdaki diÄŸer plajlar gibi sahil boyunca uzanmıyor, futbol sahası gibi dikdörtgen. Denizi poyrazda dalgalı. Kumsalın hemen arkasındaki derede tekne ya da deniz bisikleti kiralayanlar var.

Ä°ÄŸneada’da göreceÄŸiniz kumsal uçsuz bucaksız, bakir. Her adımda binlerce midye kabuÄŸuna basıyorsunuz. Ä°ÄŸneada’da aÄŸaçların altındaki kamp yerinin çıkışında dünyanın sayılı subasar ormanlarından Ä°ÄŸneada Longozu baÅŸlıyor. Ä°ÄŸneada plajı gerçek bir doÄŸa cenneti. Bölgede birçok pansiyon bulunuyor.

Åžarköy, Marmara ve PaÅŸalimanı adası, Armutlu - Esenköy arasındaki Bozburun bölgesi, Kıyıköy civarındaki kayalık bölgeler dalış ve zıpkınla avcılık için uygun alanlar. TekirdaÄŸ sahili ve Marmara Adası’nda rüzgar sörfü yapılabiliyor. Yamaç paraşütü için ideal mekan ise Uçmakdere ve Yeniköy arasında. 600 metrelik tepeden yükselen paraşütler Ayvasıl sahiline iniyor. UçuÅŸ, 10 ila 60 dakika arasında sürüyor.

EÄžLENCE

Tanz Disko’da aynı anda beÅŸ bin kiÅŸi eÄŸlenebiliyor

Marmara EreÄŸlisi’nin 30 kilometreye yakın sahil ÅŸeridinde birçok bar ve diskotek var. Ancak eÄŸlencenin gerçek merkezi AvÅŸa Adası. Bodrum’daki Halikarnas Disko’dan sonra Türkiye’nin en büyük diskosu olan Tanz bu yıl 25’inci yaşını kutluyor. GeliÅŸkin ışık ve ses sistemleriyle donatılan diskoda, özel ÅŸovlar düzenleniyor. Aynı anda beÅŸ bin kiÅŸi eÄŸlenebiliyor. 22.00 - 24.00 arasında mekana giriÅŸ ücretsiz. Alkol limitini aÅŸan kiÅŸilere içki servisi yapılmıyor, oteline dönemeyecek durumdaysa müessese tarafından ödenen taksiyle oteline gönderiliyor.

Marmara Adası’nda, renkli gecelerin yaÅŸandığı Babazula Åžarap Evi’nde Yunan müziÄŸi dinleyebilir, adanın ÅŸaraplarını tadabilirsiniz. Ä°steyen dans edebiliyor. Disko türü bir mekan arıyorsanız, adanın merkezinde, deniz otobüslerinin yanaÅŸtığı iskele yakınlarındaki Sunlight Otel’e uÄŸrayın. Gece otelin barı popüler müzikler eÅŸliÄŸinde dans mekanına dönüşüyor.

LEZZETLER

AvÅŸa Kebabı’nı Yavuz Usta’da peynir tatlısını Gelibolu’da tadın

TekirdaÄŸ’ın köftesi, Marmara EreÄŸlisi’nin balıkları meÅŸhur. Köfte için ÅŸehir merkezine girin, sadece köftecilik yapanları tercih edin. Peynir helvasını tatmayı unutmayın. Tekir, uskumru, levrek, sardalya, fener, mezgit, dil gibi balıkları bu mevsimde Marmara EreÄŸlisi’nin sahildeki beÅŸ lokantasında doyasıya yiyebilirsiniz. Kalamar, midye tava ve deniz ürünü çorbalarını deneyebilirsiniz.

Åžarköy ve Mürefte’de ÅŸimdi üzüm zamanı. Restoranlarında deniz ürünleriyle birlikte, mutlaka yörenin ÅŸarabını tadın. Gelibolu’da ise özellikle sardalya yemelisiniz. Åžu sıralar av yasağından dolayı fiyatlar arttı. Tüm balık restoranlarında her çeÅŸit deniz ürününü gönül rahatlığıyla yiyebilirsiniz. Gelibolu’nun sardalya konservesi meÅŸhur. Has peynir helvasını da deneyin.

AvÅŸa’da balığın adresi Cemal YanardaÄŸ’ın 48 yıllık Yarar Balık Restoran’ı. Mezeler ailenin ürettiÄŸi zeytinyağıyla yapılıyor. Deniz börülcesi, ahtapot salatası ya da kavurma, kalamar ızgara, iskorpitten balık kokoreç tavsiye edilen mezeler. KamulaÅŸtırma nedeniyle alanı daralan restorandaki masa sayısı bu yıl 40’tan 10’a indi. Ajda Pekkan’dan Nefise Karatay’a kadar birçok ünlünün uÄŸradığı restoranın fiyatları ÅŸaşırtıcı. Balık, meze ve alkol dahil ortalama kiÅŸi başına hesap 30-35 YTL civarında. Adanın en meÅŸhur esnaf lokantası, Yavuz Lokmacı’nın Çınar Meydanı’ndaki 36 yıllık Yavuz Restoran’ı. Özel AvÅŸa Kebabı’yla tanınan Yavuz Usta, istek üzerine mönünün dışında çivileme, fırında oÄŸlak çayırlı yapıyor. Aynı anda 80 kiÅŸiyi ağırlayabiliyor. Dört kiÅŸilik bir ailenin ödeyeceÄŸi hesap 40 YTL civarında.

AvÅŸa’yı kuÅŸbakışı görme imkanına sahip olan Seyir Tepe Restorant, lezzet arayanlara damak tadına hitap eden mönüsüyle hizmet verirken göz zevkine de tercüman oluyor. AvÅŸa Çorbası, Radika, AvÅŸa Kebabı, gibi özel yemekleri yiyip mevsim balıklarını tadan tatilciler, adayı hem gündüz hem de gece yüksek bir tepeden izlemenin, müzik eÅŸliÄŸinde yemek yemenin tadını çıkarıyor. Seyir Tepe’ye dört kiÅŸilik bir ailenin, balık, alkol ve mezeler için ödeyeceÄŸi fiyat 120 YTL civarında.

AVÅžA ADASI’NIN ÅžARABI AYNI YIL Ä°KÄ° ÖDÃœL ALDI

AvÅŸa’ya yolunuz düşerse BüyülübaÄŸ Åžarap Fabrikası’na uÄŸrayın, baÄŸlarında yetiÅŸen cabernet sauvignon, merlot ve chardonnay üzümleriyle yapılan ÅŸarapları tadın. AvÅŸa’nın özel adakarası üzümü de ÅŸarap yapımında kullanılıyor. BüyülübaÄŸ’ın cabernet sauvignon’u 2005’te Birinci Ä°stanbul Ulusal Åžarap Yarışması’nda birinciliÄŸi elde etti, aynı yıl Fransa’daki bir yarışmada gümüş madalya aldı.

Marmara Adası’ndaki Birol Restoran 1983’ten bu yana faaliyette. Yerel lezzetlerde peynirli patlıcanı meÅŸhur. Hardalotu, ebegümeci, ÅŸevketibostandan yemekler, sütotu, hindibaÄŸdan salatalar yapılıyor. Balık, deniz ürünleri ve meze mönüsünde de iddialı. Dört kiÅŸilik bir ailenin ödeyeceÄŸi ortalama hesap 100 YTL civarında.

PaÅŸalimanı Adası’nda, manken Åženol Ä°pek’in iki yıldır iÅŸlettiÄŸi Moon House Restoran taze balık çeÅŸitlerinin yanı sıra pavurya, istakoz, karides gibi deniz ürünlerini sunuyor. AkÅŸamları restoranın topluluÄŸunca yapılan müzik eÅŸliÄŸinde, deniz kıyısında yenen yemeÄŸin kiÅŸi başına bedeli yaklaşık 25 YTL.

Karadeniz kıyısında taze balık, lezzetli et çeÅŸitleri sunan birçok restoran var. Karaburun sahilindeki salaÅŸ balıkçılarda mevsim balıklarını, Ormanlı köyünün plajındaki kafenin köftesini tatmanızı öneririz. Yalıköy’de içkili ve içkisiz lokantaları var. Çilingoz kamp alanındaki restoranda ızgara et çeÅŸitlerini tadabilirsiniz. Kıyıköy’deki restoranlar arasında taze balıkları, güzel manzarasıyla Deniz Feneri öne çıkıyor. Balık cenneti Ä°ÄŸneada’nın uygun fiyatlara hizmet veren restoranları belediye binasının yanında. Kırlangıç buÄŸulamayı tavsiye ederiz. Çerkezköy üzerinden Kıyıköy’e giderken geçtiÄŸiniz köy yollarında alabalık çiftlikleri göreceksiniz. Kiremitte alabalık yiyebilir canlı balık da satın alabilirsiniz. Bu köyler süt ürünleriyle de meÅŸhur. Manda yoÄŸurdunu mutlaka tadın. Ä°ÄŸneada’nın balı orman çiçeklerinden. Rastlarsanız, almadan dönmeyin.