Anasayfa   İletişim  
Reklam  
   
 
 
   
Google
   
   
    
 
 

 
 
 
 

Yeni Kitap: Midilli, Rodos, Sakiz ve Istanköy'de Osmanli Mimarisi

Neval Konuk Midilli, Rodos, Sakiz ve Istanköy'de Osmanli Mimarisi /Ottoman Architecture in Lesvos, Rhodes, Chios and Kos Islands adini tasiyan eser, yaklasik 1,5 yillik yogun bir calisma ile onun oncesinde yillara dayanan bir calismanin ilk urunudur. 2000 adet basilan kitapta adi gecen dort adadaki 30 cami/namazgah, mescid, 19 türbe/mezarlyklar, 6 kale, 5 kamu binasy, 10 E?itim binasy, 6 hamam, 28 çe?me ile 10 Evler/Konaklar yer almaktadyr. Ele alinan bu eserler, mevcut eserlerin dörtte birine tekabül etmektedir. Gerceklestirilen proje cercevesinde,  ik olarak buyuk boy kutulu bu prestij eser yayimlanmistir. Lozan Mubadilleri Vakfi Fotograf Arsivi, IRCICA Fotograf Arsivinin yani sira, 1900-1912 yillarina ait kartpostal koleksiyonumdan 50ye yakin arsiv fotografi ile 700e yakin tarafimdan cekilen fotograf kullanilmistir. Basbakanlyk Osmanli Arsivlerinde yer alan arsiv belgelerine ve yunanca yayimlanan cok sayida makaleyede dayanarak kaleme alinmis, mimariyle birlikte Osmanlinin halen gunluk hayatta devam eden kulturune de yer verilmistir. Ylerleyen gunlerde her bir ada icin ayri ayri ve tum eserleri ele alan-ayakta olmayanlarda dahil- kitaplarda yayimlanacaktir.
Midillli ve Sakiz mubadillerimizin aziz hatiralarina ithaf ettigim eserimin, ekte kapagi yer almaktadir.

Kitabin giris kismindan bazi alintilar asagida yer ver verilmistir. 5 Mayis 2007 tarihinde ntv kanalinin haber bultenlerinde, kitapla ilgili bir haber ve benimle yapilan bir ropartajda yer alacaktir.
Saygilarimla.


Midilli, Rodos, Sakyz  ve Ystanköy’de Osmanli mimarisi:
Osmanly Devleti, hâkimiyeti altyna aldiklari Balkan ve Arap yarimadasynda oldugu gibi, Ege Adalary’ni da mimari eserler ile donatmis, kendilerinden once yapylmis yapilari kullanmis veya onarmistir. Ayrica, gittikleri her yere kulturlerini de goturmuslerdir. Ornek verecek olursak, Osmanli kayitlarinda, goruldu?u uzere, Sakiz’in ipekli bir kumas olan kemhasi ile gomleklik kaba pamuklu bez dimisi, Midilli’nin peyniri ve yogurdu, Rodos’yn orta ve yan kece ile ihramy cok meshurdu.
............ ......... ......... ......... .
Gunumuzde, Ege adalarinda gorulen yapilarin genel gorunumu, Osmanli Ymparatorlugu’ nun diger bolgelerinde insa edilen yapilarla benzerlikler gostermektedir. Osmanli kulturunun maddî ve manevî varligi, kurduklary vakiflar aracyligiyla, halen yogun bir sekilde gorulebilmektedir. Ancak, Yunanistan yasalary devletlerinin kurulu? tarihi olan 1830 oncesine ait Osmanly yapilarini, tarihî eser olarak kabul etmektedir. Bu tarihten sonra insa edilen hukumet konaklari, saat kuleleri basta olmak uzere pek cok mimarî yapi koruma altina alinmamistir.
     Bugune kadar yapilmis bazi yayinlar olmakla birlikte, Yunanistan’daki Osmanli Ymparatorlugu doneminden kalan mimarî mirasin Turkiye tarafindan henuz tam bir envanteri cikartilamamistir.
Bu sebeple, ayakta olan yapilarin sayisi tam olarak bilinmemektedir. Ancak, Yunanistan ICOMOS’unun ulkedeki Osmanli mimarî eserlerinin tespiti ile ilgili bir kataloglama yaptigi bilinmektedir. Bu calismayla ilgili olarak ICOMOS uyesi Sayyn Nikos Agriantonis 2005 yilinda Ystanbul’da duzenlenen bir toplantyda su bilgileri vermektedir:
“Kataloglama islemlerinde kolaylyk sagladigi icin, 1830 tarihini esas aldik. Yunanistan’da 2300’e yakin tarihi eserin envanterini cikarttik. Bunlardan bir kismi kamuya ait yapilar, bir kismi da ticaret ve sosyal amacli binalar. Yani, imaretler, medreseler, camiler, kopruler, minareler, evler, askerî savunma yerleri (kaleler, limanlar, hisarlar) ve su sistemleri. Bunlar Osmanli donemine ait olarak kaydedildi. Bu envantere ayni dönemde insa edilen kiliseleri, manastirlary, kisacasi, Hiristiyanlikla ilgili yapilary dahil etmiyoruz.
Ayrica, 8500’e yakin, zamaninda Osmanlilar tarafindan kullanilmis, icinde simdi kimsenin yasamadigi ve yikilmamis ev tespit ettik. Kisacasi elimizde bulunan tarihi eser, sayysy cok fazla.
Daha once size bahsetmis oldugum kamu yapilarinin durumu kotu ile cok kotu arasi bir yerde. Bazilari yikildi, yikilacak. Bu binlerce kamu binasinin %de 90’dan fazlasi Yunan Devleti’nin mal varligi olarak kabul ediliyor. Osmanli donemine ait binlerce yapi arasindan yalnyzca on cami, bes minare, iki hamam ve onkaleyi restore ettigimizi goz onune alirsak, hicbir sey yapmadigimizi soylemek olasi. Yapilan okyanusta bir damla gibidir.
Söylediklerimin daha anla?ylyr olmasy icin size Yunanistan’da kullandigimiz bir terimden, Bizans sonrasy teriminden soz etmek istiyorum. Bu terim Yunanca’da kullanylan sekli ile en azindan resmi kataloglama calismalari acisindan Osmanli doneminin var olmadigini varsayiyor. Yani, yalnyzca Dogu Roma Donemi (Bizans) ve Bizans Sonrasy Donem var. Anlayacaginiz daha baslangicta Yunan Devleti’nde bu yapilarin kaderinin ne olaca?yna dair bir on yargi var.”[1]


Çaly?ma hakkynda:
Osmanly eserlerinin envanterinin cikartilmasini amaclayan calisma kapsaminda Midilli, Rodos, Sakyz ve Ystanköy’de tarafymdan bir inceleme yapylmistyr.
Rodos baskonsolosumuz Sayyn Ahmet Arda ile Rodos Ba?konsoloslugu sekreteri ve tercumani Selçuk Ozcan Bey 19-23 Mayys 2007’de Midilli’de, 24 Temmuz- 5A?ustos’ta Rodos’ta; 6-7 A?ustos’ta Rodos Baskonsoloslugu sekreteri Nermin Diker Sakiz’daki bu çaly?mama katylmy?lardyr. 9 ve 10 A?ustos 2007 tarihlerinde de yalnyz olarak Ystanköy adasynda inceleme gerçeklestirilmi? tir.  
Calisma sonucunda tespit edilen eserlerin dortte birini kapsayan bu kitapla; Oniki adadaki Osmanly mimarî eserlerinin belgelenmesi ve Yunanistan’daki kulturel mirasymizin kayda alinarak gelecek kusaklara aktarilmasi dogrultusunda onemli bir adim atilmistir.
Osmanly mimarîsinin gizli kalmis yapilarini heyecanla ve gururla ortaya cikarmama fyrsati veren buyukelci Sayyin Haydar Berk’e, bu calisma esnasinda bana kismen de olsa eslik eden, Rodos Baskonsolosu Sayyn Ahmet Arda’ya, calyismanin baslangicindan sonuna kadar her turlu destek ve yardimlarini gordugum Disisleri Bakanligi Kuzey Akdeniz Genel Mudur Dairesi Baskany Kerim Uras, Ozlem Ergun’e, Yunanca tercumeleri gerceklestiren Ankara Universitesi DTCF Cagdas Yunan Dili ve Edebiyaty Bolum Baskani Ogr.Gor.Dr.Ybrahim Kelaga Ahmet’e, T.C. Disisleri Bakanligi Yunanistan Dairesi’nde idarî memur Sehide Gökcebay’a, Rodos Baskonsoloslugu sekreteri ve tercumany Selcuk Ozcan Bey ve T.C.Rodos Baskonsoloslugu Sekreteri Nermin Diker ve Stratejik Arastirmalar Merkezi'ne tesekkurlerimi sunarim.

Ö?r.Gör.Neval KONUK
Marmara Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü
Mart 2008



 

 
Nutuk (Sesli ve Görsel)
 
Etkinlik Takvimi
, 2019
PzrPztSalÇrşPrşCumCts
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
 
 
 
 
 
Copyright Aralık 2002 © balkanpazar.org
tasarım ve uygulama Artgrafi.net