Cumhuriyet 05.05.2008
Yunanistan, Karadeniz’den Avrupa’ya uzanan projeye katıldı

‘Güney Akımı’, Yunanistan’a yöneldi

Moskova’da Rusya Devlet BaÅŸkanı Vladimir Putin ile Yunanistan BaÅŸbakanı Konstantin Karamanlis, yılda 10 milyar metreküp kapasiteye sahip “Güney Akımı”na Yunanistan’ın katılmasına iliÅŸkin anlaÅŸmayı imzaladılar.

OLEG MÄ°TYAGEV


Rusya’dan “mavi yakıtı” Karadeniz’in altından geçirerek Güney ve Batı Avrupa ülkelerine ulaÅŸtıracak olan “Güney Akımı” adlı hırslı proje, giderek daha net, daha belirgin bir görünüm alıyor.

Yunanistan, 29 Nisan’da bu projeye dahil oldu. Moskova’da Rusya Devlet BaÅŸkanı Vladimir Putin ile Yunanistan BaÅŸbakanı Konstantin Karamanlis, yılda 10 milyar metreküp kapasiteye sahip “Güney Akımı”na Yunanistan’ın katılmasına iliÅŸkin anlaÅŸmayı imzaladılar.

Rus doÄŸalgazının (ayrıca, amaçlandığı kadarıyla, Orta Asya doÄŸalgazının) Avrupa’ya sevkıyatının yeni güzergâhı, geçen yıl temmuz ayında, Rus doÄŸalgaz tekeli Gazprom ile Ä°talyan enerji firması ENI tarafından sunulmuÅŸtu. Bu kuruluÅŸların ortaya koydukları plana göre, “Güney Akımı” hattının 900 kilometre uzunluÄŸunda olan ilk bölümü, Rusya’nın Karadeniz kıyısından baÅŸlayarak denizi alttan geçecek ve Bulgaristan’dan çıkacak. Hattın bundan sonra ikiye ayrılması öngörülüyor.

Birinci kol, Kuzey-Batı Balkanlar’a yönelerek, Rus gazını hem buradaki bölge ülkelerine hem de bu ülkeler üzerinden Almanya ve Ä°talya’ya ulaÅŸtırmayı öngörüyor.

Ä°kinci kolun ise Yunanistan’a yönelmesi ve oradan, Adriyatik Denizi’nin altından geçerek Ä°talya’nın güneyine ulaÅŸması söz konusu.

Güney akımının her iki kolunun, yıllık 30 milyar metreküp doğalgaz taşıma kapasitesine sahip olması öngörülüyor. İlk gazın pompalanmasının ise 2013 yılında gerçekleştirilmesi planlanıyor.

Bu projeye ilk başta bazı çevreler şüpheyle yaklaşıyor, bunun gerçekleşme olasılığının düşük olduğunu söylüyorlardı.

Ne var ki, Balkan ülkeleri peş peşe bu projeye katılmaya başlayınca, bu çevrelerin sesi kesildi.

Ocak ayında, Bulgaristan ve Sırbistan’la bu konuda anlaÅŸma imzalandı. Åžubat ayında bunu, Macaristan’la yapılan anlaÅŸma izledi.

Böylelikle, hattın Kuzeybatı Balkan kolunun inÅŸası konusu somutlaÅŸtı. Yunanistan’la imzalanan anlaÅŸma ise projenin güney kolunu hayata geçiriyor.

“Güney Akımı” projesi, pek çok açıdan, Rusya’yı Baltık Denizi’nin altından Almanya’ya baÄŸlayacak olan “Kuzey Akımı” projesi ile benzerlikler gösteriyor.

Her iki doğalgaz hattı da, her şeyden önce Avrupalı doğalgaz tüketicilerinin çıkarlarını gözetmekte.

Bu projelerin her ikisinin de en somut neticesi, doÄŸalgaz nakil güzergâhlarının çok seçenekli hale gelerek Avrupa ülkelerine doÄŸalgaz naklinin güvence altına alınmasıdır. “Güney Akımı” projesinden söz ederken, akla ister istemez, bununla rekabet halindeki diÄŸer doÄŸalgaz boru hattı projesi olan Nabucco geliyor.

Nabucco projesi, Avrupa’ya doÄŸalgazın Türkiye üzerinden gitmesini öngörüyor. Fakat Nabucco’nun sorunu ÅŸu ki, bu projenin en büyük destekleyicisi olan Türkiye, doÄŸalgaz üreticisi deÄŸil; Türkiye’nin bu projede üstleneceÄŸi iÅŸlev, taşıyıcı ülke olmak.

Öte yandan, Nabucco projesinde öngörülen ÅŸekilde (Kafkasya ve Türkiye üzerinden Avrupa’ya sevkıyat yapacak olan -çeviren-) boru hatlarının doÄŸalgazla doldurulabilmesi için, sadece Azerbaycan’ın deÄŸil, doÄŸalgaz üreticisi olan Orta Asya ülkelerinin de (Kazakistan, Türkmenistan, Özbekistan) projeye katılmaları gerekiyor. Orta Asya gazının Nabucco’ya yönlendirilebilmesi için, bir de üstelik, Hazar Denizi’nin altından geçecek olan Trans Hazar doÄŸalgaz boru hattını döşemek gerekecek.

Fakat, “Güney Akımı” projesi ne kadar süratle tamamlanırsa, Trans-Hazar doÄŸalgaz boru hattı giriÅŸimi de, onunla baÄŸlantılı olan Nabucco projesi de sonuçsuz kalır.

Putin’in söylediÄŸi üzere, Rusya, “Güney Akımı” projesine alternatif durumdaki projelere karşı mücadele vermiyor.

Putin, “Åžayet birileri, bizimkine benzer projeleri ekonomik açıdan kabul edilebilir ÅŸartlar çerçevesinde hayata geçirirse ve bu doÄŸalgaz hatlarına, gereken miktarda gazı bulup pompalamayı baÅŸarırsa, biz bundan olsa olsa memnuniyet duyarız” diyor.


Rusçadan çeviren: Deniz Berktay (Rus Resmi Haber Ajansı RİA Novosti, 30 Nisan)