Kosova Türkleri
Hürriyet 8 Mart 2008  
Yorgo KIRBAKÄ° ykirbaki@hurriyet.com.tr

Müferra Åžinik adını hiç duydunuz mu? Kendisi Kosova Parlamentosu’nda Türk milletvekilidir. Aynı zamanda da Türklerin yoÄŸun yaÅŸadığı Prizren ÅŸehrinde öğretmen.

Kutsal saydığı mesleÄŸini siyasete feda etmemiÅŸ. Parlamentodaki oturumlara katılması gerektiÄŸinde Prizren’den otobüse biniyor ve yaklaşık iki saatlik yolculuktan sonra baÅŸkent PriÅŸtina’ya geliyor. Dönüş de yine otobüsle. Yani lojmanı, arabası, ÅŸoförü filan yok.

PriÅŸtina’dan çok daha güzel bulduÄŸum Prizren’in "Åžadırvan Meydanı"nda bir Anavutun iÅŸlettiÄŸi ve lahmacundan TekirdaÄŸ köftesine kadar Türk kebap ve mezeleri bulunan Besimi Lokantası’nda oturup sohbet ettiÄŸimiz Müferra Hanım’a, milletvekili maaşını soruyoruz: "Bilmiyorum. Daha maaÅŸ almadık" diyor. Oysa seçimler geçen kasım ayında yapıldı. Anlayın Kosova’nın fakirliÄŸini.

Batı Trakya’daki Türk, ya da Ä°stanbul’daki Rum azınlığı ile kıyaslarsak, daha fazla haklara sahip olan Kosova’daki Türkler’in sorunlarını sorduÄŸumuzda, "Öncelikle eÄŸitim sorunu" diyor. Tabii tüm Kosova için geçerli iÅŸsizlik sorununu da ekleyerek.

PriÅŸtina’da hemen hemen hiç rastlamadığımız türbanı, Türkçe’nin resmi dil sayıldığı Prizren’de çok seyrek de olsa görüyoruz. Müferra Hanım bu konuda; "Önümüzdeki günlerde bu konu bizde de gündeme gelecek. Başörtüsüne taraftarım, türbana karşıyım. Bu konunun siyasi araç olarak kullanılmasına karşıyım. Ä°lkokullarda türbanlı öğrenci yok. Ama liselerde birkaç öğrenci var" diyor.

Vedalaşıyoruz. Ä°kinci durağımız DerviÅŸ Ailesi. Gecekonduya benzeyen iki katlı bir ev. GiriÅŸte salon, mutfak bir arada. "Kosova sobası" hem ısıtıyor hem piÅŸiriyor. Baba öğretmen, Türk ve Müslüman. Anne Arnavut ve Katolik. Üç kızları var: Ferda, Feray, Fulin. Sohbete daldığımzda, bir ara dikkatimiz sessizce dinliyormuÅŸ gibi yapan Feray’a kaydı. MeÄŸer bilgisayarda chatleÅŸiyormuÅŸ. Anne baba bundan hiç rahatsız deÄŸil. Sonra gitarını alıyor 15 yaşındaki genç kız ve Türkiye’de sevilen ÅŸarkıları sıralıyor. 11 yaşındaki Fulin gelince orgunun başına geçiyor, Feray bu kez flüt çalıyor. Bize küçük bir konser veriyorlar. DerviÅŸ Ailesi, bestelediÄŸi "Türkiyem" ÅŸarkısı ile uÄŸurluyor evlerinden.

Prizren’de konuÅŸtuÄŸumuz Türkler’in anavatandan bir istekleri de var. Türkiye’nin kendilerine çifte vatandaÅŸlık hakkı tanıması.

Türkler’in ÅŸehir nüfusunun yüzde 85-90’ını oluÅŸturan Arnavutlar’la iliÅŸkileri son derece iyi. HemÅŸehrilerini seviyorlar. Ancak savaÅŸ yıllarında baÅŸka yerlerden gelip yerleÅŸen Arnavutlar’a pek iyi gözle bakılmıyor. Prizrenliler kendilerini "kasabalı", diÄŸer yerlerden gelenleri "köylü" diye tanımlıyor.

PriÅŸtina’ya döndüğümüzde tiyatro, spor ve edebiyat etkinlikleri olan Türk derneÄŸi Gerçek’e misafir oluyoruz. Çocuklar masa tenisi oynuyor. Büyükler sohbet ediyor. Hayat dolu bir yer. Son durağımız ise Kosova’nın baÅŸkentinde dört dörtlük binası ile Türk Ekonomi Bankası (TEB). Burada da güleryüzlü yetkililerden Kosova’da faizlerin yüzde 3.5, tüketici kredisinin de yüzde 8 civarında olduÄŸunu öğreniyoruz.

Evlere şenlik Priştina havaalanında, Kosova günlerimi noktalayacak uçağı beklerken, bu ülkede en çok neyi sevdiğimi düşündüm.

Tertemiz, saf ve samimi insanları...

Tabii 20 yıl sonra ne olur bilemem.